Back

Zuid Afrikaanse egels zijn beschermende soorten in Zuid-Afrika en komen van nature ook voor in Lesotho, eSwatini, Namibië, Mozambique, Zimbabwe en Botswana. Ze worden vaak aangezien voor Witbuikegels vanwege de overeenkomsten in hun uiterlijk.

By SumandaMaritz – Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=15600263

Taxonomie

Koninkrijk:Animalia
Stam:Chordata
Klasse:Mammalia
Orde:Eulipotyphla
Familie:Erinaceidae
Geslacht:Atelerix
Soort:A. frontalis

Natuurlijke leefomgeving

De Zuid Afrikaanse egel heeft zijn leefgebied, zoals de naam al doet vermoeden, in het zuidelijke deel van Afrika. De soort leeft voornamelijk op landbouwgronden, graslanden en langs de randen van bosgebieden. De soort wordt lokaal ook als huisdier gehouden, maar is tot op heden niet als zodanig naar andere continenten geëxporteerd. Lokaal wordt er ook op de soort gejaagd vanwege het vlees of om de stekels voor medicinale doeleinden te gebruiken. De dieren houden geen winterslaap, maar wel tijdens de koudere dagen van het jaar. Ze slapen dan meer en eten minder, maar blijven tussendoor wel actief.

Geografie

De Zuid Afrikaanse egels leven in twee totaal gescheiden leefgebieden en zijn daarom best bijzonder. Het kleinste leefgebied bevindt zich in Midden- en Noord-Namibië tot Zuidwest-Angola. Het grootste leefgebied strekt zich uit van Zuid-Afrika, via oostelijk Botswana tot noordelijk Zimbabwe. Dit gebied loopt ook door kleine delen van Lesotho.

Klimaat

In het grootste leefgebied van de Zuid Afrikaanse egel bedraagt ​​de hoogst gemeten temperatuur zo’n 32 graden Celsius en de laagste zo’n 5 graden Celsius. In het droge seizoen valt er gemiddeld 2 dagen per maand minder dan 0,5 mm regen per dag. In het regenseizoen valt er ongeveer 5 mm regen per dag op ongeveer 12 dagen per maand. Het hele jaar door hebben de Zuid Afrikaanse egels in dit gebied 8 tot 10 uur zonlicht per dag.

In het kleinste leefgebied ligt de hoogste temperatuur rond de 33 graden Celsius en de laagste temperatuur rond de 8 graden Celsius. In het droge seizoen valt er gemiddeld slechts één dag regen per maand, dat is minder dan 0,3 mm. In het regenseizoen valt er gemiddeld 8 dagen per maand ongeveer 3 mm regen per dag. Er is tussen de 4 en 7 uur zonlicht per dag in dit leefgebied.

Flora & fauna

Het grootste deel van het totale leefgebied van de Zuid-Afrikaanse egel bestaat uit grasland, savanne, droge plateaus en kleine bosgebieden. Er leven onder andere Blauwe gnoes, antilopen en Afrikaanse wilde honden. Richting Zuid-Afrika zijn er ook giraffen, olifanten, cheeta’s en kudu’s.

De meeste planten in deze gebieden bestaan ​​uit grassen en struiken. Enkele bomen die daar voorkomen zijn mahoniesoorten, vijgen, Baobabbomen en Teakbomen.

Uiterlijk

Op het eerste gezicht lijkt de Zuid Afrikaanse egel veel op de Witbuikegel. Bij lichtere dieren van deze soort kan het masker in combinatie met een vrijwel witte buik sterk op een Witbuikegel lijken. De eenvoudigste manier om het verschil te zien is door naar het aantal tenen op de achterpoten te kijken. Zuid Afrikaanse egels hebben vijf tenen aan hun achterpoten en vijf tenen aan hun voorpoten. Van bovenaf gezien heeft deze egelsoort een druppelvorm en van voren gezien een hartvormige kop. De oren zijn direct achter de ogen geplaatst, met daartussen een zichtbare kale streep genaamd de ‘Reversed Mohawk’. Ook de dorsale spieren zijn goed zichtbaar, die aan weerszijden van de omgekeerde hanenkam liggen. Het masker van een Zuid Afrikaanse egel is heel typerend; ze hebben een witte band rond het hoofd die zich over het voorhoofd uitstrekt. Ze hebben zichtbare donkere strepen op het voorhoofd. De buikkleur kan variëren van zeer licht crème tot zeer donkerbruin. Ze worden ongeveer 250-500 gram zwaar en ongeveer 15-25 centimeter lang.

Beschermde status

Zuid Afrikaanse egels zijn in hun leefgebied niet beschermd en worden daarom vaak als huisdier gehouden in tuinen of zelfs binnenshuis. Ze worden door veel lokale mensen als een plaag beschouwd, omdat de soort vaak wordt aangetroffen op landbouwgrond waar ze gecultiveerde planten vernietigen en gewassen aantasten. Aan de andere kant worden de dieren door veel boeren ook als een zegen gezien, omdat ze insecten- en knaagdierenplagen voorkomen. Er zijn ook bevolkingsgroepen die de dieren als medicijn zien en daarvoor de egels doden. Binnen de lokale bevolking lopen de meningen op sociaal gebied sterk uiteen.

Er zijn verschillende opvangcentra in Zuid-Afrika en Namibië die voor Zuid Afrikaanse egels zorgen. In andere gebieden is er niet veel bekend over de soort.

Hybrides in Zuid Afrikaanse egels

Door de sterke gelijkenis rijst al snel de vraag of de soort ook hybride vormen kent. Dit is zeker het geval bij de Zuid Afrikaanse egel en de Witbuikegel; zowel door natuurlijke voortplanting als door menselijk handelen.

Omdat het leefgebied van de Zuid Afrikaanse egel zich uitstrekt tot het noorden van Zimbabwe, is er een kleine overlap met het leefgebied van de Witbuikegel, die tot in het zuiden van Zambia voorkomt. Binnen dit gebied leven de twee soorten samen en hebben zich hybriden ontwikkeld. De verschillen tussen de soorten zijn echter minimaal, waardoor het moeilijk is om hybriden te identificeren. Maar ze zijn er zeker!

Aan de andere kant is de soort ook als hybride ontstaan ​​door toedoen van mensen. De lokale bevolking is zich vaak maar minimaal bewust van het verschil tussen Zuid Afrikaanse egels en Witbuikegels en beide zijn mogelijk als huisdier te houden en dat gebeurt dan ook. Door gebrek aan kennis over de soort worden ze ook met elkaar gekruist om hybriden te creëren. Vaak zijn de hybriden van deze aard gemakkelijker te herkennen: de dieren hebben vaak de expressieve witte vlekken van een Witbuikegel die door Pinto zijn gemaakt; een vorm van het Piebald-gen. De hybriden zijn vaak wat grover van lichaamsbouw en territorialer dan normale Witbuikegels. Vaak is de pigmentatie van deze hybriden ook erg extreem, waarbij sommige dieren bijna volledig in zwart-wit gekleurd zijn.

×